Adobe Flash Player not installed or older than 9.0.115!
Badirudi Gasteiz eta Iruñeako Gobernuak euskal kantagintza aztertu eta irakaspenak atera dituztela azken aldian, “Herria da gorputza, hizkuntza bihotza” dio Laboaren kanta ezagunak, hala, bi gobernu hauek gure herriaren gorputza eta bihotza erasotzen ari dira gogorki. Nondik eta min gehien egiten duen lekutik, sustraietatik, Euskal Herriaren etorkizuna diren belaunaldi berriei Euskal Herria ikastea debekatu nahi diete. Atzo, EAEko tribunal nagusiaren ebazpena ezagutu genuen Nafarroa Euskal Herriaren baitan ikastea debekatzen duena; orain gutxi jakin dugu, Nafarroako ikastetxeek doakotasun programan jarraitu nahi badute martxoaren 31 baino lehen Euskal Herria ezabatu behar dutela testuliburuetatik. Kasualitatea al da aldi berean bi gobernu erabaki oso antzekoak hartzen aritzea?
EHBEn argi ikusten dugu hezkuntzaren uniformizaziorako Estatu Ituna sinatua dutela PSOE eta PP alderdiek, Hego Euskal Herriari begira behintzat bai. Alde batetik, Espainia, Konstituzioa, Legeak, Ejerzitoa eta Monarkia bezalakoak errespetatu eta baloratzen ikastea bilatzen du estatu itunak, noski, Euskal Herria ikastetxeetatik, testuliburuetatik eta curriculumetatik ezabatuz. Lehen helburu hau lortzeko curriculum dekretuak erreformatzen ari dira EAEn eta Nafarroan, tribunaletara behin eta berriz jotzen ari dira eta “Educación para la Ciudadanía” bezalako irakasgaiak asmatu dituzte.
Bestetik, bihotza erasotzen ari dira, hizkuntza. Isabel Celaá eta Alberto Catalán, EAE eta Nafarroako Hezkuntza arduradunak inposatzen ari diren Trilinguismo eta TIL ereduak euskarari kolpe gogorra ematea beste helbururik ez dute.
Orain hilabete batzuk jakin genuen Nafarroan "Euskal Herria" terminoa zuten testu-liburuak eskoletatik kanporatu nahi zituztela. Pentsamendu bakarraren alde Santillanaren liburuak erabiltzeko derrigorrezko "gomendioa" eman zuten UPN-CDNko agintariek. Ikastetxe askotan mehatxu zaharra zela uste zuten eta ez zutela bururaino eramango zentsura. Baina denborak arrazoia eman digu erasoaren tamaina salatu genuenoi.
Zentsura egiteko bi oinarri erabiltzen dituzte. Lehenengoa testu-liburuen doakotasun programarena da. Programa honetan sartzeko testu-liburu batzuk baino ezin dira erabili (zerrenda), nolabaiteko "Label Navarroa" dutenak. Orain arte nahiko malguak izan dira testu-liburuekin, baina orain, hainbat zuzendarik esan digutenez, programan sartzeko zeintzuk liburu erabili behar diren murriztu dute. Aski da Euskal Herria agertzea programa kendu eta gurasoei liburuak erosteko gastua ezartzeko.
Bigarren faktorea ikuskatzaileena da. Inspektoreek orain arte ez dute presio berezirik egin gaiarekin eta testu-liburuen aukeraketa malgua baimendu dute. Baina hori bukatu da. Martxoaren 31ko muga eman diete ikastetxeei hurrengo urterako UPNk nahi dituen testu-liburuak erabiliko dituztela "erabaki" dezaten. Eta mehatxua zuzena da, hainbat ikastetxeko irakasle eta departamentutan ikusi den bezala.
Ikastetxe batzuk hasi dira neurria nola aplikatu ikusten. Orain arte erabiltzen dituzten testu-liburuak aztertu eta zenbat orrialde kendu beharko lituzkete aztertu nahi dute. Baina D ereduko ikastola eta ikastetxe askotan erabiltzen diren liburuetan orri askotan agertzen da Euskal Herria nola edo hala. Liburu batzuetako orriak fisikoki moztu dituzte zer irakatsi daitekeen eta zer ez ikusteko eta emaitza izugarria da.
Euskal Herriak Bere Eskolan egoera hau zentsura hutsa dela uste dugu. Ikastetxeen autonomiaren aurkako neurria izatez gain gure herriaren aurkakoa ere bada. Atzo bertan jakin izan genuen, gainera, Nafarroako Gobernuak eginiko zentsura eta presioa dela eta EAEko ikasleek ere ezingo dutela legalki Euskal Herria ikasi euren ikasgeletan.
Aski da! esateko momentua iritsi da! Nafarroan hainbat mobilizazio izango dira hurrengo asteotan Hezkuntza Deialdiaren barnean (horiek aurrerago iragarriko ditugu). Eta noski, egoera honi buelta emateko antolatu eta mobilizatzea beharrezkoa da. Martxoaren 13an, denok Bilbora!
Euskal Herriak Bere Eskolako kideok gertakari hau oso larria dela uste dugu. Nafarroako Gobernuak euskal kutsu duen edozeren aurka jokatzen duela badakigu. Ez dira berriak erasoak eta, bihar gure webgunean argitaratuko dugun bezala, orain mehatxu eta zentsurarekin doaz ikastetxeetara. Herri honen gehiengoak euskal eskola bat nahi duela, hizkuntzaz eta edukiz, estali nahi dute. Gure herria desagertarazi nahi dute, herritarren borondatearekin jokatu eta, garbitzaile txarrek egiten duten bezala arazoa alfonbraren azpian izkutatu nahi dute. Orain, gainera, euren gurutzadan, EAEko juje eta fiskalen laguntza dute.
Bada, ez dute lortuko! Gure herriaren gehiengoak Euskal Herria ikasi nahi du eta hala izaten jarraituko du ikastetxeetan. Euskal Curriculuma eraikitzen jarraituko dugulako eta ezin delako herri baten borondatearen kontrako ebazpenik egin.
Hezkuntza komunitateari, euskal jendarteari, deialdi berezi bat egin nahi diogu: martxoaren 13an Bilbon egingo den mobilizazioan parte hartzea baino egunez egun antolatu eta nahi eta behar dugun hezkuntza sistema eraiki dezan eskatu nahi diogu.
Inposaketen gainetik, Euskal Curriculuma eraikiko dugu!
Martxoaren 13an Bilbon egingo dugun moblizazioak baditu jada zehaztapen gehiago. Ekitaldia eta manifestazioa aldi berean egingo dira, formatu berri batean. Arriagan hasiko da arratsaldeko 17:30tan eta bertan bukatuko da, Plaza Biribila eta Udaletxetik pasa ondoren. Kulturak, aldarrikapenek eta koloreak lekua izango dute eta "inposaketarik EZ!" esatetik "Euskal Herriak bere hezkuntza" esatera igaroko gara ibilbide sinboliko horretan.
Dagoeneko kartela eskuragarri dago webgunean, JPG eta PDF formatutan. Berehala txoko guztietan egotea espero dugu, martxoaren 13an egun oparo bat izan dezagun!
Orain urte batzuk ereduen politika ebaluatzeko azterketak egin zituzten. Emaitza guztiok ezagutzen dugu: A ereduan inork ez zuen lortzen euskarazko maila egokirik, B ereduan hirutik batek lortzen zuen eta D ereduan bi herenek. Datu horiek ikusita argi zegoen A eta B eredua desagertu eta D eredua indartu behar zela ikasle guztiek bi hizkuntzak erabiltzeko gai izan zitezen. Eta datu horiek baliatuta argi ikusi zen Euskal Herri osoan zehar matrikulatuta zeuden 3 ikastetik bakarra izango zela gai euskaraz bizi ahal izateko.
Baina orain Celaáren gobernuak zerbait aldatu nahi du eta azterketa berriak egiteari ekin dio. Baina hizkuntza ereduak aztertzeko erabilitako sistema orain zeharko bitxia da. Irakasle ezberdinek adierazi digutenez euskarazko azterketa nahiko erraza den bitartean gaztelerazkoa zeharo konplexua da. Ez dago argi nola den posible hizkuntza ereduak azterketa oso ezberdinak egiten ebaluatzea... baina horrela eginez gero datu bat atera daiteke: A eta B ereduek aurreko azterketan baino nota hobeak izango dituzte.
Nola da hau posible?
Modu sinple batean azaltzen saiatuko gara. Demagun euskara eta gaztelerako azterketak maila berean jartzen direla, adibidez Europan oso ondo zehaztua dagoen B2 maila. Kasu horretan A ereduko ikasleek nota ona izango lukete gaztelerazko azterketan eta oso nota txarra euskarazkoan. Argi geratuko litzateke A ereduak ez duela euskalduntzen eta, beraz, ez duela legea betetzen. B ereduko ikasle guztiek nota ona eskuratuko lukete gaztelerazkoan eta batzuen berdina euskarazkoan. Orokorrean B ereduko ikasleek euskara maila hobea dute A eredukoek baino (logikoa den bezala) eta hala adieraziko lukete eskuratutako emaitzek. D ereduko ikasleek nota ona lortuko lukete euskarazko azterketan eta, oro har, gaztelerazko azterketa gainditu... beti ere A ereduko ikasleek baino nota kaxkarragoekin (nahiz eta selektibitateak argi uzten duen hori ere ez dela horrela). Hau da aurreko Eusko Jaurlaritzak egin zuen azterketatik ondorioztatu zena, hau da, D eredua dela legea betetzeko aukerak ematen dituen bakarra.
Orain jar gaitezen Celaáren plan berriko azterketan. Euskarazko azterketa B1 baldin bada eta gaztelerazkoa C1 (ideia bat egiteko, C1 maila EGAren parekidea da) A eredukoek emaitza onak lortuko lituzkete gaztelerazkoan eta txarrak euskarazkoan, baina lehen baino hobeak, noski. D ereduko ikasleek emaitza erdipurdizkoak izango lituzkete gaztelerazko azterketan eta oso onak euskarazkoan. Baina B ereduko ikasleek emaitza onargarriak izango dituzte gaztelerazko azterketan (A eredukoen mailan ziurrenik) eta emaitza onak ere euskarazkoan (agian ez D eredukoen mailan, baina oso antzeko). Beraz...
B eredua indartzea
Beraz B eredua indartu nahi dutela aurreikus daiteke. Eta zergatik indartu orain arte ondo funtzionatu ez duen eredu bat? Ba bi arrazoi ezberdinak direla eta. Lehenengoa D ereduar indarra kentze aldera. Hau da, orain arte prestigio gehiegirik ez duen eredua indartu eta, Celaák berak Radio Euskadin esan zuen bezala "jendeari euskara gehiago eman" (A ereduarekin alderatuta, noski!). Bigarren arrazoia elkarrizketa horretan bertan aipatu zuen: hiru hizkuntzadun eredua bultzatu nahi dute, non euskarak beste biek baino indar gehiago izango duen, nahiz eta izan daiteke biek batera baino indar gutxiago izatea (adibidez, 5 ikasgai euskaraz, 3 gazteleraz eta 3 ingeleraz). Eta eredu horretan euskarak izango duen maila B ereduaren antzekoa izango daitekeenez eredu horrek benetan euskalduntzen duela saldu nahi dute oraingoan.
Tranpak bakar-jokoan
Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak tranpak egiten ditu, beraz. Orain hizkuntza ereduen gaineko eztabaida datu berri faltsuekin bete nahi dute. Euskal Herriak Bere Eskolatik egoera hori salatu nahi dugu. Argi utzi nahi dugu ez dugula iruzur berririk onartuko; errealitateak argi utzi du euskalduntzen duen eredu bakarra D eredua dela eta, beraz, hori dela legea betetzen duen bakarra. Euskal jendarteari, hezkuntza mugimenduari, horrelako egoeren aurrean erantzun dezala eskatu nahi diogu. Guk Hezkuntza Deialdia jarri dugu mahai gainean, eta ateak ireki ditugu. Baina garrantzitsuena ez da gure deialdia, baizik eta egunez egun, ikastetxez ikastetxe, antolatzen diren erantzun eta salaketak. Euskaldunduko duen eskola baten alde gauden guztiok biltzeko garaia heldu da.
Hezberri argitalpenaren azkeneko alea dagoeneko kalean da. Ale honetan Hezkuntza Deialdiari buruz mintzatzen gara. Urtarrilaren 16an Donostian eginiko Batzar Irekian irakurritako testua eta Martxoaren 13an Bilbon egingo dugun manifestaldiaren gaineko datuak ematen ditugu.
Elkarrizketaren atalean Hernaniko Kronikak Langile Ikastolako bi gurasori eginikoa dakargu. Bertan eskola maparen aldaketa dela eta arazoak baitituzte.
Atzo zabaldu zen ikasleak haur eta lehen hezkuntzako ikastetxeetan apuntatzeko epea. Iruzurrean oinarritutako PSOEko gobernuak ikastetxe guztiei zentroak eskaintzen ez duen ereduetarako eskaerak onartzeko agindu eta ordu gutxira hasi dira euskaren aurkako muturreko taldeak gurasoak presionatzen. Brankak jakin ahal izan duenez, euskararen ezagutza bermatzen ez duen eredua eskaintzen ez duten itunpeko ikastetxeko gurasoek telefono deiak jaso izan dituzte sema-alabak A ereduan matrikulatzeko. Fiskaltzak ez du ezer egin presioak ekiditeko.
Presioak jasaten ari direnetariko batzuk Pureza itunpeko ikastetxeko gurasoak dira. Aipatutako ikastetxeak euskararen ezagutza bermatzen ez duen eredua bertan behera utzi zuen aurreko ikasturtean eskariak ez zeudelako.
Horren aurrean euskararen kontrako bertako muturreko guraso batzuk, El Correo Español egunkariaren bidez, presio kanpaina bat jarri zuten hartutako erabakiaren kontra. Ez zuten ezer lortu baina PSOEk A eredua berriro inposatzeko ahalbidetu duen aginduak bide bat zabaldu die eta gurasoei jazarpenari ekin diote berriro. Aipatu behar da muturreko gurasoen artean Leopoldo Barreda PP alderdi ultraeskuindarraren buruetako bat aurkitzen dela.
Euskaren kontrako muturrekoek telefono zenbaki pribatuak eskuratzeko izan duten erraztasunak harridura sortu du jazarritako gurasoen artean.
Euskal Herriak Bere Eskolak eraso hau salatu nahi du eta Hezkuntza Deialdiaren baitan Bilbon martxoaren 13an izango den mobilizazioan parte hartzeko deia zabaldu nahi du.
Gaur goizean Radio Euskadiko Boulevard saioan Isabel Celaá Hezkuntza Kontseilariari elkarrizketa egin diote. Hainbat gauza ezberdinen inguruan hitz egin du eta horietatik gehienak kritikagarriak. Guztiei erantzutea zaila egiten bada ere, hona hemen ideia batzuk:
Elkarrizketa:
Lehenengo eta behin gurasoen aukera askatasunaz hitz egin du. Antza orain arte A ereduak hain emaitza txarrak jasotzearen arrazoia ez zen eredu horrek herritar elebakarrak sortzen zituela, baizik eta ikastetxeetan zakarretara botatzen zituztela aukera hori egiten zutenak. Horri buelta emateko aplikazio informatiko bat sortu omen dute eta, gezurrak hanka motza duenez gero, azkar ikusiko da oraindik ere gehiengo oso zabal batek D ereduaren alde egiten duela herri honetan. Hau da, jendearen gehiengoak euren seme-alabak elebidunak izatea nahi du, eta hori ezin dute izkutatu. Atzerapen honekin, espainiar nazionalismo atzerakoienari men egite honekin, ereduen politika mantentzea baino ez dute nahi. Iritzi publikoak badaki A eta B ereduek ez dutela euskalduntzen. D ereduak bai, D ereduak kasu gehienetan (ez guztietan) lortzen du euskalduntzea. Beraz D eredua da legea betetzen duen eredu bakarra. Euren asmoa ez da legea betetzea, euren asmoa A eredua bezalako proiektu ilegalak mantentzea da. Ez gaitu harritu behar, ez dute EAEko jendartearen gehiengoa ordezkatzen eta, beraz, ez dute gehiengoaren alde agintzen. Isabel Celaák hala ere onartu du herritarren gehiengoak D eredua nahi duela, jendeak euskara gehiago nahi duelako. Eta hori ezin dute izkutatu, ezin dute estali... baina jendearen ideiak aldatu nahi dituzte.
Martxoaren 13an Bilbon egingo dugun moblizazioak baditu jada zehaztapen gehiago. Ekitaldia eta manifestazioa aldi berean egingo dira, formatu berri batean. Arriagan hasiko da arratsaldeko 17:30tan eta bertan bukatuko da, Plaza Biribila eta Udaletxetik pasa ondoren. Kulturak, aldarrikapenek eta koloreak lekua izango dute eta "inposaketarik EZ!" esatetik "Euskal Herriak bere hezkuntza" esatera igaroko gara ibilbide sinboliko horretan.
Orain urte batzuk ereduen politika ebaluatzeko azterketak egin zituzten. Emaitza guztiok ezagutzen dugu: A ereduan inork ez zuen lortzen euskarazko maila egokirik, B ereduan hirutik batek lortzen zuen eta D ereduan bi herenek. Datu horiek ikusita argi zegoen A eta B eredua desagertu eta D eredua indartu behar zela ikasle guztiek bi hizkuntzak erabiltzeko gai izan zitezen. Eta datu horiek baliatuta argi ikusi zen Euskal Herri osoan zehar matrikulatuta zeuden 3 ikastetik bakarra izango zela gai euskaraz bizi ahal izateko.
Gaur goizean Radio Euskadiko Boulevard saioan Isabel Celaá Hezkuntza Kontseilariari elkarrizketa egin diote. Hainbat gauza ezberdinen inguruan hitz egin du eta horietatik gehienak kritikagarriak. Guztiei erantzutea zaila egiten bada ere, hona hemen ideia batzuk: 
